Legende govore da srpski manastir skriva zakopano blago
Jedino se navodi da je srpski knez Lazar možda izgradio malu crkvu na tom mestu u 14. veku.
Na brdovima planine Baba, koja se nadovezuje na Rtanj, nalazi se manastir Lešje, podignut na temeljima bogomolje iz 14. veka.
Prema zvaničnoj istoriji, manastir Lešje kod Paraćina naveden je u popisu koji su turski osvajači sastavili 1536. godine. Međutim, u sledećem popisu iz oko 1570. godine manastir se ne pominje, što ukazuje na to da je tada već opustio.
Ne postoji zvaničan podatak o tačnom datumu podizanja prvobitnog manastira Lešje kod Paraćina niti ko je bio odgovoran za njegovo izgradnju. Postoje samo spekulacije da je srpski knez Lazar možda izgradio neveliku crkvu na tom mestu u 14. veku. Takođe se veruje da je pre njega, u drugoj polovini 12. veka, veliki župan Stefan Nemanja podigao manju crkvu na temeljima prethodne crkve. Sve to ostaje nedokazana tvrdnja do sada.
Riznica manastira Lešje kod Paraćina nije naročito velika po obimu, ali je puna zanimljivosti: čestica sa Časnog Krsta Gospodnjeg, deo moštiju jednog od 40 Svetih sevastičkih mučenika i mnoge druge relikvije. Posebno se ističe da su mošti velikomučenika Svetog kneza Lazara, prilikom osvećenja crkve Pokrova Presvete Bogorodice, ugrađene u Časnu trpezu.
Pored crkve Pokrova Presvete Bogorodice, zvonika i spomen kosturnica, u okviru manastirskog kompleksa nalaze se konak i gostoprimnica. U neposrednoj blizini su dva izvora lekovite vode, iz kojih izlazi česma od kamena i kaskadni bazeni. Voda iz ovih izvora smatra se lekovitom.
Zanimljiva arhitektura
Arhitektura manastira Lešje u blizini Paraćina izuzetno je posebna jer kombinuje više stilova – od moravskog, preko vizantijskog do grčkog.
Osnova glavne manastirske crkve Pokrova Presvete Bogorodice je trikonhosna, odnosno trolisna. Tokom poslednje obnove dodata je priprata, za koju se pouzdano zna da prvobitna crkva nije imala.
Danas se na temeljima stare crkve nalazi crkva Pokrova Presvete Bogorodice, koja je sagrađena od posebnog materijala poznatog kao sige ili bigara; znano je da su zidovi prvobitne građevine bili debljini 80 centimetara, a prilikom nedavne obnove manastira Lešje otkriveno je da visina tih zidova iznosi oko pola metra.
Ikone i freske.
S obzirom na to da se manastir Lešje kod Paraćina još uvek gradi i da u njemu još nije urađen živopis, piše Manastiri u Srbiji.
U unutrašnjosti glavne manastirske crkve Pokrova Presvete Bogorodice trenutno se nalazi celivajuća ikona Pokrova.
Zanimljivosti.
Manastir Lešje, smešten kod Paraćina, bogat je brojnim zanimljivostima. Stoga je najbolje započeti od poslednjih godina. U manastiru se primenjuju stroga pravila ponašanja, naročito prema najstarijem tipiku – Jerusalimskoj tipikonu koji je sastavio Sveti Sava. Prvo od svega, sve liturgije se obavljaju u potpunosti, bez skraćenja, a takođe postoji rigorozan kod oblačenja i ponašanja.
U ovom kraju dugo je živa legenda da se u blizini manastira Lešje kod Paraćina nalazi zakopano skriveno blago, pa su mnogi meštani prekopavali teren i prilično oštetili materijalne ostatke.
Iznad manastira Lešje, na steni nazvanoj Hajdučka, nalazi se posebno osvijetljen krst koji je vidljiv s daleka.
Jedna od zanimljivosti vezanih za manastir Lešje jeste da se kod Paraćina praktikuje takozvano pogruživanje dece prilikom krštenja u izvorskoj vodi, čija je temperatura 12 stepeni Celzijusa.
U okviru manastirskog kompleksa postoji svojevrsno spomen obeležje, a za njegovo nastajanje povezuju se zanimljivosti vezane uz otkriće moštiju i nekropole, koje arheolozi smatraju da potiče iz 12. veka. U narodu ovog kraja postoji predanje da su turski osvajači jednom prilikom upravo na tom mestu ubili sve sveštenike i vernike koji su se sakupili za crkveni praznik, a kako se veruje, to se dogodilo tokom 16. veka. Dajući intervju za jedan časopis, sestra Inokinja Serafima iz manastira Lešje kod Paraćina je rekla: „Verujemo da su to prepodobni i da su svi ti ljudi mučenički stradali. Pri otkopavanju i sahranjivanju kosti im je bilo miomirisno. Sahranili smo ih u zajedničku grobnicu. To je krst koji zovemo Golgota.“