Iran ugrožava američku bazu na Kosovu
Sukob u Iranu predstavlja potencijalnu opasnost za Evropu, jer se rizik od širenja konflikta povećava.
Iran je u vrtlogu rata nakon napada Izraela i SAD-a, a sukob sada preti da se proširi na evropski kontinent. Napadi dronima na britansku bazu na Kipru, kao i balističke municije usmerene prema Turskoj, pokazuju da vojna postrojenja zapadnih sila više nikada nisu u potpunosti bezbedna. U kontekstu dramatične eskalacije na Bliskom istoku, ključna pitanja su: gde se tačno nalaze američke trupe u Evropi, koje baze postoje na Balkanu i da li su one meta iranskih balističkih raketa?
Iran je u grotu rata koji preti da se proširi na Evropu.
Na 28. februara Iran je postao cilj velike vojne akcije SAD-a i Izraela, koju su nazvali „Epski bes“. Rat koji se odigrao u Iranu brzo se proširio po celom Bliskom istoku, kada je Teheran, kao znak odmazde, počeo da napada američke vojne baze i ambasade u regionu.
U Iranu se vodi rat.
Sada se u Evropi čuje pitanje: hoće li i američke baze na Starom kontinentu postati ciljana tačka?
SAD decenijama održavaju masovno vojno prisustvo u Evropi. Otprilike 70.000 američkih vojnika raspoređeno je po celom Starom kontinentu, a više od polovine se nalazi u Nemačkoj. Ipak, zbog globalnih kriza strateško fokus se sve više pomera ka istoku i jugoistoku Evrope, a balkanske zemlje se oslanjaju na američko naoružanje i trupe.
Američka vojna prisutnost na Balkanu.
Iako je Nemačka domaćin najveće američke baze na svetu, kao i poznate vazduhoplovne baze Ramštajn, infrastruktura SAD‑a na Balkanu i u istočnom Mediteranu ima ključnu ulogu:
U Kosovu, Bondstil je najpoznatija i najveća američka vojna baza na Balkanu, smeštena u blizini Uroševca i služi kao glavni štab KFOR-a za istočni region. Ovaj ogromni kompleks pokriva površinu od 955 hektara i može da primi do 7.000 vojnika. Bondstil funkcioniše poput malog grada, sa bolnicom, helikopterskim aerodromom i opsežnom logističkom infrastrukturom.
Grčka: Zaliv Suda (Krit), Larisa i Aleksandropolis – vazduhoplovno‑pomorska baza Suda na Kritu je jedan od najvažnijih centara u istočnom Mediteranu. Pored nje, SAD koriste bazu u Larisama (odakle se lansiraju moćni izviđački dronovi MQ‑9), bazu Stefanovikio i luke Aleksandropolis, koja je postala ključna tačka za prebacivanje oružja na istočno krilo NATO. Smatra se da je Grčka u najvećoj opasnosti od udara, s obzirom na to što je već poslala oružje za odbranu Kipra.
Rumunija: U Deveselu, na jugoistočnoj obali Rumunije, SAD su postavile moćni „Aegis Ashore“ raketni štit, izgrađen i nedavno modernizovan u Poljskoj s ciljem da zaštiti Evropu od balističkih projektila lansiranih iz Irana. Pored Devesela, značajnu ulogu ima i vazduhoplovna baza Mihail Kogalniceanu.
Bugarska: Amerikanski vojnici koriste logistički centar Ajtos, vazduhoplovnu bazu Bezmer i poligon Novo Selo.
Gde se nalaze američke vojne baze u Evropi?
Osim Balkana, najvažnija američka strateška uporišta nalaze se u sledećim zemljama:
Nemačka (glavni centar američke vojne moći): Nemačka je bezuprečni rekorder jer domaćin je više od polovine svih američkih trupa u Evropi, sa oko 38.000 vojnika. U Štutgartu se nalazi sedište Evropske komande američke vojske (EUCOM), iz kojeg se koordiniraju snage u 51 zemlji. Tu se nalaze i poznata vazduhoplovna baza Ramštajn, centar za vazdušne operacije, kao i najveća američka vojna baza na svetu – garnizon Bavarija kod Grafenvera. Ovaj ogromni objekat prostire se na više od 390 kvadratnih kilometara i u njemu živi 4.000 vojnika sa svojim porodicama.
Italija predstavlja pomorski i vazdušni štit Mediterana, sa više od 12.000 trupa u svojoj teritoriji. U Napulju se nalazi sedište Američkih pomorskih snaga za Evropu i Afriku (NAVEUR‑NAVAF) te glavna luka Šeste flote koja pokriva i Mediteran. Ključne vazduhoplovne baze su Avijano i mornarička vazduhoplovna stanica Sigonella na Siciliji.
Velika Britanija je domaćin više od 9.000 američkih vojnika i nekoliko ključnih baza za američko ratno vazduhoplovstvo, kao što su RAF Lejkenhit, RAF Majldenhol i RAF Ferford. Te baze se, između ostalog, koriste za stacioniranje naprednih borbenih aviona, uključujući F‑22 „Raptor“.
Poljska je postala ključni čvrst temelj na istoku: od kada su se tenzije sa Rusijom pojačale, ona preuzima vitalnu ulogu. Poznań služi kao komandni centar za rotacione snage u okviru misije „Atlantic Resolve“. Štaviše, na bazi u Redžikovu nedavno je instaliran i prebačen pod NATO‑ovo okrilje sistem „Aegis Ashore“, snažni američki protivraketni štit koji štiti od balističkih raketa.
Španija: Pomorska stanica Rota predstavlja jedan od ključnih mornaričkih centara jer na njoj su stacionirani američki razarači opremljeni sistemom „Aegis“. Ovi brodovi, zajedno sa bazama u Poljskoj i Rumuniji, čine integrisani štit za evropsku odbranu od raketnih pretnji.
Turska: Ova članica NATO je domaćin za oko 1.600 američkih vojnika. Ima vazduhoplovnu bazu Indžirlik koja funkcioniše sa velikim stepenom američke autonomije i čuva strateško naoružanje, kao i radarsku bazu Kurečik
SAD ima značajnu, ali i manju prisutnost kroz logistička ili manja vazduhoplovna postrojenja, koja se takođe dešava u: